Teakhout behandelen binnen: wat werkt in huis

Binnen gelden andere regels dan in de tuin. Er is geen regen of vorst, maar wel droge verwarmingslucht, zonlicht door het raam en gemorste koffie. Het belangrijkste verschil: het afraden van teakolie dat je overal leest, gaat bij Gloster en Tribù over teak dat buiten staat (Gloster, Tribù). Binnen is olie een normale afwerking. Centrum Hout noemt olie en nitrocelluloselak als afwerkingen voor teak (Centrum Hout).

Deze pagina gaat over kasten, dressoirs, tv-meubels, bijzettafels en stoelen. Voor de eettafel en salontafel, het binnenmeubel dat het zwaarst te lijden heeft, is er een aparte gids: teakhouten tafel behandelen. Het grote overzicht, inclusief buiten, staat in teak behandelen: de complete gids.

Eerst: het binnenklimaat is je belangrijkste “onderhoud”

Massief teak werkt. Gloster legt uit dat hout ook na drogen (bij hen tot 12% vochtgehalte) weer vocht opneemt en afgeeft en daardoor uitzet en krimpt (Gloster). Muubs noemt schommelingen in luchtvochtigheid, temperatuurverschillen en droge warmte van houtkachels als oorzaken van ruw en kromtrekkend hout (Muubs).

Wat helpt, volgens Meijs Wonen (bron):

• Een kamertemperatuur tussen 15 en 24 °C en een luchtvochtigheid tussen 40 en 60% om het werken te beperken.
• Minstens 2 meter afstand tot kachel, open haard of radiator.
• Geen direct zonlicht: licht laat hout met de tijd verkleuren, meestal donkerder, en niet altijd egaal.

Dat laatste sluit aan bij Centrum Hout, dat beschrijft dat het kernhout van teak onder invloed van licht donkerder wordt en dat grote kleurverschillen daarna meestal verdwijnen (Centrum Hout). Het zilvergrijs worden waar tuinmeubelfabrikanten over schrijven, komt door zon en regen buiten (Tribù).

Verhuist een meubel van buiten naar binnen? Gloster raadt af teak rechtstreeks vanuit de tuin in een verwarmde kamer te zetten: het plotselinge verschil in temperatuur en vochtigheid kan scheuren veroorzaken (Gloster).

Behandelen of niet? Per meubel

Teakwinkel Teak.nl maakt een nuttig onderscheid: kasten, dressoirs en tv-meubels worden meestal minder intensief gebruikt dan een eettafel. Je kunt ze dus onbehandeld laten, en krijg je toch een vlek, dan kun je die er voorzichtig uitschuren. Wie wil, behandelt ze met hetzelfde middel als de tafel; dan krijgen ze ook dezelfde (eventueel iets donkerdere) tint (Teak.nl).

Een praktische vuistregel die daaruit volgt:

Meubel	Belasting	Aanpak
Kast, boekenkast, dressoir (zijkanten, fronten)	Laag	Onbehandeld kan; afstoffen en vocht direct opnemen
Bovenblad dressoir, tv-meubel, bijzettafel	Gemiddeld (glazen, planten, kopjes)	Lichte bescherming of onderzetters
Eettafel, salontafel, bureau	Hoog	Beschermen: zie teakhouten tafel behandelen

Op onbehandeld hout zijn vlekken van water een bekend probleem: de natuurlijke kleurstoffen lossen op in water en geven vreemde kleurverschillen. Ook was is gevoelig voor vocht (Meijs Wonen). Een bloempot of vaas op een onbehandeld dressoir zet je daarom altijd op een onderzetter.

Twijfel je nog welk binnenmeubel bij je past? In de koopgids teak binnenmeubelen gaan we in op kwaliteit en soorten.

De afwerkingen voor binnen in het kort

• Kleurloze beschermer op waterbasis: verandert de kleur nagenoeg niet, beschermt tegen vuil en vocht, minder tegen vet (Troedoor).
• Watergedragen impregneerolie: betere bescherming tegen water, vet en olie; de bronnen verschillen over of het hout donkerder wordt, dus test eerst (Troedoor, Teak.nl).
• Olie: matte, warme uitstraling, redelijke tot goede bescherming tegen vlekken; krassen en deukjes kun je met een schuursponsje wegwerken en daarna opnieuw oliën (Meijs Wonen).
• Was of was-olie: warme kleur en lichte glans, maar beperkte bescherming tegen vocht (Meijs Wonen).
• Houtzeep: reinigt en geeft een lichte bescherming tegen vocht en vlekken met behoud van de natuurlijke uitstraling (Meijs Wonen).
• Lak: het meest onderhoudsvriendelijk; reinigen met een licht vochtige, zachte doek volstaat (Meijs Wonen).

Stapsgewijze instructies per middel, met droogtijden en aantal lagen, staan in teakhouten tafel behandelen; die gelden net zo goed voor een dressoirblad.

Werkwijze: een binnenmeubel behandelen

1. Leeghalen, afstoffen en reinigen. Gebruik een geschikte houtreiniger; vermijd sterke zeep of agressieve schoonmaakmiddelen, die een olielaag oplossen (Muubs).
2. Ontvetten en laten drogen. Het oppervlak moet schoon zijn voordat je een nieuwe laag aanbrengt (Troedoor).
3. Vlekken of ruwe plekken licht schuren met zeer fijn schuurpapier, altijd met de nerf mee (Meijs Wonen). Gebruik stofafzuiging of een stofmasker: Centrum Hout meldt dat stoffen in teak bij gevoelige mensen huidaandoeningen zoals eczeem kunnen veroorzaken (Centrum Hout).
4. Testen op een onzichtbare plek, bijvoorbeeld de achterkant of onderkant (Teak.nl).
5. Dun aanbrengen, overtollig product afnemen, droogtijden op het etiket aanhouden. Werk bij een impregneerolie in een ruimte van 15 à 20 °C (Troedoor).
6. Bij olie de eerste keer álle kanten behandelen. Muubs adviseert dat om het hout gelijkmatig te verzadigen en kromtrekken te voorkomen (Muubs).
7. Doeken veilig opruimen. Een doek met was-olie kan zelf ontbranden: goed uitspoelen met water of in een afgesloten bus bewaren (Troedoor).

Hoe vaak? Dat hangt af van de afwerking. Muubs adviseert zijn geoliede binnenmeubelen het eerste halfjaar maandelijks en daarna ongeveer 3 à 4 keer per jaar te oliën, en geeft een handige test: blijft water in pareltjes liggen, dan is oliën nog niet nodig (Muubs). Voor was-olie noemt Troedoor 2 à 3 keer per jaar (Troedoor). Een kast die je zelden aanraakt, heeft uiteraard minder nodig dan een veelgebruikt dressoirblad.

Gerecycled en oud teak binnen

Veel binnenteak is gemaakt van gerecycled hout. Troedoor, dat zelf gerecycled teak verwerkt, beschrijft wat je daarvan kunt verwachten (Troedoor):

• Noesten, oneffenheden en ingezette herstelstukjes horen bij gerecycled teak.
• Kleine scheurtjes door licht, vochtigheid en temperatuur zijn een natuurlijk proces; bij veranderende omstandigheden kunnen ze weer sluiten. Blijvende scheuren kun je opvullen met vloeibaar hout.
• Pas op met een dichte laklaag op geborsteld teak: op geborsteld gerecycled teak kunnen onder een tweecomponentenlak zwart-blauwe vlekken ontstaan, doordat vuil uit gaatjes in het hout door de oliehoudende stoffen naar boven wordt geduwd maar niet weg kan.

Muubs noemt kleine scheurtjes tussen de nerven eveneens natuurlijk en onschadelijk (Muubs).

En de badkamer?

Een badkamer is binnen, maar met veel meer vocht en warmte. Daar gelden eigen aandachtspunten, die we in een aparte gids behandelen: teak badkamermeubel.