Teakhouten tafel behandelen: binnen en buiten

Een tafel is het zwaarst belaste teakmeubel dat je hebt. Binnen gaat het om koffie, wijn, vet en hete schalen; buiten om zon, regen en vogels op een horizontaal blad dat water langer vasthoudt dan een stoelleuning. Daarom krijgt de tafel een eigen pagina. Voor de algemene keuze (kleur houden of laten vergrijzen) verwijzen we naar de complete gids teak behandelen.

De eerste vraag is simpel: staat de tafel binnen of buiten? De adviezen zijn namelijk tegengesteld, vooral als het om olie gaat.

Tuintafel: het blad verdient extra aandacht

Waarom het tafelblad anders is

Gloster adviseert zijn protector op teak één keer per jaar aan te brengen, maar op tafelbladen twee keer per jaar, in april en oktober, omdat die horizontale vlakken het meest blootgesteld zijn en zo beter beschermd de winter in gaan (Gloster). Ook als je het blad gewoon laat vergrijzen, blijft het gevoelig voor vlekken: onbehandeld teak is volgens Vincent Sheppard niet vlekbestendig (Vincent Sheppard).

Een tuintafel behandelen, stap voor stap

1. Reinigen met water en een mild middel of een teakreiniger, met een zachte borstel en met de nerf mee. Geen hogedrukreiniger, geen staalborstel (Gloster).
2. Volledig laten drogen. Ruw na het reinigen? Dan licht schuren met de nerf mee (Gloster).
3. Beschermen met een protector (blad mag grijs worden) of een sealer (blad blijft langer bruin). Breng dun aan, laat intrekken en zet een tweede laag (Tribù-voorschriften).
4. Laten uitharden. Tribù: 24 uur beschermen tegen neerslag en niet afdekken (Tribù-voorschriften); Gloster: 48 uur laten drogen na de tweede laag protector voordat je de tafel gebruikt (Gloster).

De volledige werkwijze, de verschillen tussen merken en de winteropslag staan in teakhout behandelen buiten.

Tafelgewoontes die vlekken voorkomen

Uit de Tribù-voorschriften (bron):

• Verplaats potten, vazen en plastic onderzetters regelmatig: ze kunnen een donkere vlek achterlaten.
• Laat geen plastic tafelkleed lang op het blad liggen; het hout moet kunnen ademen.
• Haal gemorst eten en drinken, bladeren, bessen, bloesem en vogelpoep zo snel mogelijk weg.

En nieuw teak geeft de eerste maanden olie en pigment af. Gloster raadt af een nieuwe tafel op lichte, poreuze natuursteen te zetten tot dat “bloeden” is afgenomen, wat zo’n twee à drie maanden duurt (Gloster).

Geen olie op de tuintafel

Gloster raadt teakolie of andere houtolie op buitenteak af: regelmatig oliën geeft kans op schimmel op de achtergebleven olie, het teak wordt geleidelijk zwart, en dat krijg je alleen met stevig schuren weer weg (Gloster). Tribù waarschuwt eveneens voor schimmel (Tribù); Vincent Sheppard raadt olie af omdat het geen extra bescherming geeft (Vincent Sheppard). Lak of vernis hecht volgens Gloster slecht op olierijk teak en gaat bladderen (Gloster). Wil je de middelen naast elkaar zien, lees dan teakolie of protector.

Eettafel en salontafel binnen

Behandelen of niet?

Teakwinkel Teak.nl schrijft dat een nieuwe teak (salon)tafel meestal onbehandeld wordt geleverd. Je kunt hem zo laten, en bij weinig gebruik is dat volgens hen een reële optie, maar dan dringen koffie, thee en wijn direct in het hout; dep gemorste vloeistof dus meteen op. Bij intensief gebruik (eten, werken, spelletjes) adviseren ze wel een beschermlaag (Teak.nl). Meijs Wonen legt uit waarom snel opnemen ertoe doet: de natuurlijke kleurstoffen in onbehandeld hout lossen op in water, waardoor vreemde kleurverschillen kunnen ontstaan (Meijs Wonen).

De opties naast elkaar

Afwerking	Uitstraling	Bescherming	Onderhoud
Onbehandeld	Puur, ongewijzigd	Geen; vlekken trekken direct in	Vlekken eventueel wegschuren
Kleurloze beschermer op waterbasis	Kleur verandert nagenoeg niet	Vuil en vocht; minder tegen vet	3 à 4× per jaar bijwerken
Watergedragen impregneerolie	Mat; kan iets donkerder worden	Water, vet en olie	Eerste keer 2 à 3 lagen
Olie	Warm, mat	Redelijk tot goed tegen vlekken	Meerdere keren per jaar
Was of was-olie	Warm, lichte glans	Beperkt tegen vocht	2 à 3× per jaar
Lak	Afhankelijk van type, ook ultramat	Zeer goed tegen water en vuil	Weinig: afnemen met een licht vochtige doek

Bronnen: Teak.nl, Troedoor, Meijs Wonen, Muubs.

Teak.nl waarschuwt eerlijk dat ook een goede impregneerolie nooit het beschermingsniveau van een hoogglanslak haalt (Teak.nl). Centrum Hout noemt olie en nitrocelluloselak als gangbare afwerkingen voor teak en merkt op dat tafelbladen vaak met zuurhardende lak worden afgewerkt, een industriële lak die je meestal in de fabriek tegenkomt (Centrum Hout).

Zo breng je het aan

Altijd eerst: reinig en ontvet het blad, laat het goed drogen en test het middel aan de onderkant van het blad (Teak.nl).

Kleurloze beschermer op waterbasis (Troedoor, Teak.nl):

1. Royaal en egaal verdelen met een doek of kwast, daarna goed uitwrijven.
2. Minimaal 24 uur laten drogen, dan een tweede laag.
3. Bij een eerste behandeling 2 à 3 lagen.
4. Vóór een nieuwe laag later eerst ontvetten, zodat vuil niet in de nieuwe laag terechtkomt.

Watergedragen impregneerolie (Troedoor):

1. Verwerken in een ruimte van 15 à 20 °C, met kwast of roller.
2. Overtollige olie afnemen met een doek.
3. Na ongeveer 3 uur controleren of de vezels zijn opgestaan; zo ja, licht opschuren met fijn schuurpapier en stofvrij maken.
4. Tweede laag; in totaal 2 à 3 behandelingen. Meer lagen geven meer glans en meer bescherming.

Olie (bij tafels die al geolied zijn geleverd): meubelmerk Muubs adviseert zijn geoliede binnentafels de eerste zes maanden maandelijks en daarna ongeveer 3 à 4 keer per jaar te oliën, en de eerste keer álle kanten te behandelen om kromtrekken te voorkomen. Sterke zeep of agressieve schoonmaakmiddelen lossen de olie op (Muubs).

Was-olie (Troedoor): dun op een doek, cirkelvormig inwrijven, 1 à 5 minuten laten intrekken (niet langer), overtollig product afnemen en afwerken in de nerfrichting; 2 à 3 keer per jaar herhalen. Let op: de gebruikte doek kan zelf ontbranden. Spoel hem goed uit met water of bewaar hem in een afgesloten bus.

Lak is werk voor gevorderden. Troedoor beschrijft bijvoorbeeld een tweecomponenten-PU-lak, die ze bij voorkeur zelf aanbrengen, die op onbehandeld hout minimaal drie keer moet worden aangebracht en pas na 7 tot 14 dagen volledig belastbaar is (Troedoor).

De waterdruppeltest

Zowel Muubs als Tribù noemen dezelfde vuistregel: zolang water in pareltjes op het oppervlak blijft liggen, werkt de bescherming nog (Muubs, Tribù-voorschriften). Trekt het water in het hout, dan is het tijd voor een nieuwe laag.

Vlekken en dagelijks gebruik

• Ingetrokken vlek? Op onbehandeld teak kun je die er volgens Teak.nl uitschuren, het hout leent zich daar goed voor (Teak.nl). Gebruik zeer fijn schuurpapier en schuur met de nerf mee (Meijs Wonen). Behandel de plek daarna opnieuw met hetzelfde middel (Troedoor).
• Geen hete pannen of schalen direct op het blad, ongeacht de afwerking: daardoor kunnen kleurverschillen ontstaan die mogelijk niet meer te herstellen zijn. Gebruik onderzetters (Meijs Wonen).
• Blijf minstens 2 meter van een kachel, open haard of radiator en zorg voor een redelijke luchtvochtigheid (Meijs Wonen).

Meer over vlekken, kringen en vuil vind je in teak schoonmaken. Voor kasten, dressoirs en andere binnenmeubelen lees je teakhout behandelen binnen.